Hoe je het toeval een handje kunt helpen? Dat kan. Het toeval helpen. Nee nu niet zeggen dat toeval niet bestaat. Dat is te gemakkelijk. Want bij toeval kwam ik er achter dat twee boeken tegelijk lezen zo gek nog niet is. Gek is het niet maar normaal is het ook niet.

Lenig denken
Lenig denken daar begint het mee. Maar dan moet je wel lenig zijn. Althans dat dacht ik. Gelukkig bleek dat niet nodig. Lenig denken is geen voorwaarde om het toeval een handje te kunnen helpen. Lenig denken ontstaat. Door gewoon te doen kom je er achter dat er nieuwe wegen zijn die je in kunt slaan. Zo ontstaan er nieuwe inzichten. Met lenig denken en het toeval helpen wordt een techniek aangereikt om de creatieve denkkracht een impuls te geven. Dat wilde ik eens proberen!

Nieuwe wegen inslaan is durven loslaten. Loslaten van wat? Al lopend over die nieuwe weg ontstaat door lenig te denken een nieuw inzicht. En dat nieuwe inzicht houd je niet voor je. Dus ik ging op zoek naar nieuwe inzichten door het lezen van twee boeken tegelijk. Althans een hoofdstuk uit het ene boek en dan een hoofdstuk uit het andere boek. Door al lopend de boeken te lezen en de inhoud te combineren ontstaat er een lenige geest. En door een lenige geest neemt de kans op nieuwe inzichten toe. Zo ben ik onderweg gegaan.

Uit mijn stapel nog niet gelezen boeken pak ik Steve Jobs de biografie, door Walter Isaacson en Bronnen van het zelf door Charles Taylor. Twee heel verschillende boeken. Steve Jobs de biografie is een soort documentaire, verluchtigd met foto’s en de Bronnen van het zelf is een filosofisch, abstract boek. Letterlijk twee boeken tegelijk lezen lukt me niet. Zeker met beide boeken is dat een onmogelijke opgave. Steve Jobs telt 720 pagina’s en Charles Taylor 773 pagina’s. Dat hou je niet vol. Trouwens hoe sla je dan de bladzijden om?

Ik begon met Steve Jobs. Zoals het een biografie betaamt zijn in chronologische volgorde de groeifasen van Jobs beschreven. Naarmate de hoofdstukken zich verplaatsen van rechts naar links merk ik wat er met mij gebeurd als ik meer en meer te weten kom van de foundingfather van Apple. Met mijn beelden van Apple, Iphone, Ipad en een MacBook lees ik hoe dergelijke producten tot stand gekomen zijn. Ook begin ik te begrijpen waarom alle Apple producten design zijn. Isaacson beschrijft de gedrevenheid van Steve Jobs voor design en zijn extreme eis naar perfectie. Ook lukt het Jobs de mensen om hem heen mee te nemen om met Apple een ‘deuk in het universum’ te slaan. Hij kan mensen boven zichzelf uit laten stijgen. Naast dit visionaire profiel wordt een ander profiel geschetst. Het profiel van een onberekenbaar mens met een kort lontje.

Hij zag zichzelf als een verlichte rebel die het opnam tegen het universum. Jobs negeerde mensen, schold hen uit en veroordeelde hun werk. Veel mensen vertrouwden hem niet. Hij bood geen ondersteunende en ontspannen omgeving om te werken.

Deze beelden, gedachten en gedragingen zijn voor mij als zodanig niet nieuw en leveren geen nieuw inzicht op. Wel mag ik achter de schermen kijken van Apple en de grondlegger van Apple.

Zo begon ik te lezen aan Bronnen van het zelf door Charles Taylor.

Dit boek verschenen 20 jaar voor Steve Jobs de biografie. Om aan te geven dat ze bij toeval door mij gecombineerd zijn. Het eerste hoofdstuk van Taylor begint met het verkennen van referentiekaders. We hanteren allemaal een referentiekader. Dit kader helpt ons om de vraag naar wat ons leven zinvol maakt en ons vervulling geeft te kunnen beantwoorden. Hij stelt de vraag naar moraal (heersende zeden en gebruiken) en komt tot de uitspraak dat in alle menselijke samenlevingen de volgende eisen of voorschriften erkent zijn, namelijk: respect voor het leven, integriteit, welzijn en de volledige ontplooiing van anderen. Dan komt in hoofdstuk twee de zin voorbij: ‘dus het feit dat we nu zoveel belang hechten aan expressief vermogen betekent dat onze eigentijdse denkbeelden over wat het is de integriteit van mensen te respecteren, de gedachte bevat dat we hun vrijheid eerbiedigen nieuwe meningen tot uitdrukking te brengen en te ontwikkelen, hun eigen levensopvattingen te bepalen en zelf vorm te geven aan hun leven.’

Hier sta ik bij een bron. Ik merk het overduidelijk. Hier knetteren de schakelingen in mijn hoofd en worden nieuwe verbindingen gelast. Is dit het dan? Een nieuw inzicht op een nieuwe weg?

Wanneer het knetteren is opgehouden en de ozon verwaaid krijg ik twee vergezichten.

Allereerst Jobs gedrag in het kleineren, negeren en afkraken van gedrag en werk van zijn ouders, vrienden, collega’s en concurrenten. Respectloos gedrag en geen ruimte gevend aan de ontplooiing van anderen. Wat eerst mijn gevoel was en waarom ik Steve Jobs geen aardige man vond ondanks zijn topprestatie in het opbouwen van Apple kan ik nu toetsen aan een kader en kan ik het taal geven. Zijn gedrag was geen respect voor het leven en integriteit.

Maar kom ik daarmee niet aan een tegenstrijdigheid of spanningsveld tussen de kernwaarden van Taylor?

En dat is mijn tweede vergezicht. Steven Jobs heeft de ruimte genomen om zijn mening tot uitdrukking te brengen en ontwikkeld. Hij heeft zijn eigen levensopvatting bepaald en heeft vorm gegeven aan zijn leven. Hij heeft alle ruimte genomen om zichzelf te ontplooien. Hij heeft zijn eigen integriteit gerespecteerd. Dien ik nu hem ook te respecteren op grond van de kernwaarde dat hij zich volledig ontplooid heeft?

Wat heb ik losgelaten in het uitproberen van de techniek om mijn creatieve denkkracht een impuls te geven? Ik heb niets losgelaten. Wel ben ik bewust op zoek gegaan naar synergie. Synergie tussen de kernwaarden van het zijn en de uitwerking daarvan bij een man als Steve Jobs. Is dat lenigheid van geest? Toevallig is het niet meer.

Tot slot:
Zoals een meelezer deze blog samenvatte.
‘Iemand ontplooit zichzelf en levert bewonderenswaardige prestaties, maar het gaat ten koste van de hoge waarde van menslievendheid. Is dat voorbeeldig voor jou en mij?’